٢.بامِ خراسان

گروهی که پیشتر از ما آمده بودند آماده ی حرکت شدند.به ما نزدیک شدند.یکی از آنها  گفت :شیرباد می رین ؟

گفتم :آره .از کدام ور بریم ؟

گفت :از همین جا

کوه کوچک سبزی را که روبه رویمان موازی رودخانه بود نشان داد و گفت : چند تا راه داره .از همه سخت تر راه جان پناهه .این که شما آمدید از همه بهتر است.

پرسیدم: الان راه بیفتم کی می رسیم ؟گفت: سه ساعت دیگر ...

 رفتند . نگاهشان کردیم که از کوه بالا رفتند و ناپدیدشدند.

صبحانه را که خوردیم شروع کردیم به عکس گرفتن از هم و بعد کم کم کوله پشتی ها را دوباره جمع کردیم و راه افتادیم .به سمت همان مسیری که آن جوان اشاره کرده بود .کمی که جلو رفتیم امید دچار تردید شد .(و بلدِ راهمان امید بود.)مردد شد کوه سمت چپ رود را باید برویم یا سمت راست .

گفت: تا دیر نشده برویم وبپرسیم.( از تنها گروه چادر نشین باقی مانده در پای اولنگ )

اگر اشتباه می رفتیم باید تمام کوهی که رفته بودیم پایین می آمدیم و باز از اول .واین جوری انرژی مان تلف می شد وممکن بود نتوانیم مسیررا تا انتها برویم .کمی عقب را نگاه کردیم و اطراف را برانداز کردیم .کسی حال نداشت برگردد.این بود که ریسک کردیم و رفتیم بالا .علی محمد خانی که ظاهرا غیر حرفه ای ترین ما بود چونان بزکوهی از شیب بالا می رفت .و ازما فاصله می گرفت .امید بارها تذکر داده بود که در کوه همه باید باهم باشیم .به ستون یک .اما علی بی توجه راه خودش را می رفت .امید مرتب داد می زد واورا صدا می کرد.شیرباد نورد ِمجرب می دانست که گم شدن در این کوه یعنی چه .اما چه سود که علی رفت و رفت و دور شد.

محمد چند گامی (کمی بیشتر از چند گام )  از من جلوتر بود .و امید به خاطر من آهسته و همراه با من می آمد . خاطرات دوران نوجوانی را به یادم می آورد : چه شد آن دونده ی روزهای نوجوانی ؟(راهنمایی که بودیم من و امید تنها رقیبان جدی هم در مسابقات دو درمدرسه بودیم .گاه من اول بودم گاه امید .و این مقام اول و دوم دو سرعت یا استقامت را به کس دیگری واگذار نمی کردیم .)اکنون امید سالهاست که همچنان به ورزش مشغول است و نان شبش ترک شده که فوتبال جمعه اش ترک نشده .از همان سالهای نوجوانی سحر خیز و سخت کوش و سخت گیر بود.(البته سخت گیر بر خودش و آسان گیر در روابط انسانی )

آنچه این مسیر را زیبا و دلنشین می کرد یکی خلوتی و بکری این دره و کوهپایه بود.جز گروه چهار نفره ی ما که به زودی از جمع ما علی هم ناپدید شد احدی دیده نمی شد.دیگری صدای دلنشین آبشارها و رودخانه بود.و سومی عطر سکر آور کاکوتی ها .

گفتم این عطر پونه است ؟محمد گفت: کاکوتی ست .و کمی از کاکوتی ها راکند ودر جیب گذاشت .من هم کمی کندم .دشت و کوهپایه غرق در کاکوتی بود و عطر آن که تمام دشت را معطر کرده بود هوایی عطرآگین را به ریه های ما  که درآن شیب تند نفس نفس می زدیم می فرستاد.

وجود دو گیاه شناس یعنی محمد باقری و امید میرشاهی هم در این مسیرنعمتی بود .آن هم برای کنجکاو نادانی مثل من که هیچ گیاهی را نمی شناسد و مدام می پرسد و به حافظه اش هم نمی ماند.عصای کوهنوردی بسیار به کارم می آمد.و واقعابرایم مثل پای سوم عمل می کرد .در حالی که امید اعتقادی به آن نداشت و آن را دست و پا گیر می دانست .رودخانه لحظه به لحظه دورتر می شد.صدای دلنشین آب از دور می آمد.و هر چه ارتفاع می گرفتیم منظره ها زیباتر و هوا سبک تر می شد.با این که آفتاب بود هوا ملایم و خنک بود.

محمد به من گفت :شوخی شوخی راه را درست آمدیم .یکی یکی منطره ی آن سالها دارد یادم می آید .(باقری سالها پیش در روزگار کودکی اش همراه با دایی اش شیرباد را درنوردیده بود.و شیرباد برای او خاطره ای از کودکی بود.)

اولین اتفاق وقتی افتاد که از یک شیار با شیب تند بالا می رفتیم .باقری – که پیشتر شاهکارش را در صخره نوردی دیده بودم به راحتی بالا رفت و بعد هم امید .من نفس کم آورده بودم و امید مدام می گفت :سید وا نستا .سید بیا .

و من هم هر از گاه که دیگر نفسم می سوخت می ایستادم .کمی که نفسم آرام می شد دوباره به راه می افتادم .در این شیار زمین زیر پا از سنگها و سنگریزه های  لغزان پوشیده بود و مدام پای آدم سر می خورد .و سرانجام سر خوردم و نزدیک بود تعادلم را از دست بدهم .یعنی از دست دادم و افتادم و چنگ زدم از خارها گرفتم و دستم زخمی شد.عصا را درخاک فروکردم . گیر کردم .نه جا پای سفتی برای بالا رفتن داشتم نه امکانی برای تغییردادن موضع .فقط صدای امید از دور می آمد که :سید وانستا .

اول با دقت خارها را ازدستم بیرون آوردم .بعد قدم به قدم عصا را درخاک فرو کردم و بالا رفتم .و به بچه ها رسیدم .و باز رفتیم .بعد به منظره ی بسیار زیبایی رسیدم .یخچالهای طبیعی .در شیارها ی بزرگ و مرتفع کوه ، یخچالهای عظیمی به ارتفاع چند صد متر و به قطر  بیش از یک متر تشکیل شده بود.باقری گفت :از روی برفها نروید .چون شاید زیرش خالی بشود.

اما کمی که بالا رفتیم گفت باید از عرض این یخچال رد بشویم .و خودش رد شد.گفت :عصایت را بزن توی برف و پایت را بگذار جای پای من و بیا .

همین کار را کردم . (فکرش را بکنید روی یخ – که به خودی خود سراست _ این یخ مثل سرسره شیبدار باشد از کوه به دره .و شما بخواهید تعادلتان را روی این یخ حفظ کنید ) دوسه قدمی که رفتم ناگهان سرخوردم و هر کار کردم نتوانستم تعادلم را حفظ کنم افتادم روی یخ و مثل سرسره روبه پایین سرازیرشدم.قلبم داشت می ایستاد .این سرسره ی یخی عظیم که شاید بیش از صد متر ارتفاع داشت مرا به کجا پرتاب می کرد؟

بچه ها هم ترسیده بودند .صدای هراسان باقری را شنیدم که فریاد می زد:« عصاتو فرو کن تو ی زمین .»چند بار امتحان کردم و عصا را به زمین گلی کنار یخچال فرو کردم و ایستادم و زود خودم را کشاندم به حاشیه یخچال .محمد خندید و گفت :خب خوب شد از یخچال رد شدی !

آمدم بالا .امید هم بااحتیاط از یخچال رد شد ویک باز نزدیک بود سربخورد. گفت :آقا حق داشتی شما !

بعد خیرگی کردیم و دوباره رفتیم وسط یخچال عکس گرفتیم !من و امید و باقری .از علی هم که دیگر هیچ خبری نبود.

محمد که در یخبندان شدید  سال 86به قله چمن رفته بود و به این جور سرسره های عظیم عادت داشت دوبار عرض یخچال را پیمود.

رفتیم بالا .در حالی که خیس شده بودیم از یخ و برف.و برای اولین بار من شرشر آبشاری را  که از آب شدن برف در کوهستان پدید می آید به چشم می دیدم .آب یخ .و کوه سرشار از عطر کاکوتی ها ی وحشی بود.

از کوه بالا می رفتم و غرق در جذبه های بی نهایت طبیعت کوه بودم .صدای نفس های کوه را می شنیدم .باتمام وجود خودم را ذره ای از این طبیعت زیبا می دانستم .احساس نمی کردم که دارم از کوه بالا می روم .احساس می کردم که من هم ذره ای  کوچک از این کوه هستم .با هر قدم احساس شادی و سرزندگی بیشتری می کردم .نسیمی  که از روی یخها برمی خاست و به ما می خورد در زیرآفتاب خنکایی دلچسب داشت .

رفتیم بالا .و من دوست داشتم زودتر به جایی برسم که بشود قله ی کوه رادید .که بشود نهایت مسیر را دید.رفتیم بالا .وسرانجام علی را دیدیم .که روی سنگی نشسته بود و لباسهای گرمش را پوشیده بود.به نزدیکی خط الراس که رسیدیم باقری به راست پیچید و انداخت توی راه مالرو و به شتاب رفت.و من خودم را به امید و علی رساندم که نشسته بودند و حرف می زدند و علی از مسیر ی که آمده بود می گفت و می گفت راهی که او پیموده درست بوده .

کمی نشستیم و آب خوردیم و بعد حرکت کردیم .گروهی که زودتر از ما راه افتاده بودند درحال برگشت بودند.علی گفت :اگر اینها دارند برمی گردند پس زودتر بریم  چیزی نمانده .

از پشت یک بلندی پیچیدیم و ناگهان چند قله ی مرتفع دیده شدند .

بلندترین آنها شیرباد بود.شیرباد سربلند .شیرباد شکوهمند .بام خراسان .تصویر بزرگ شده ی کوهی که چندین ماه د رذهنم نقش بسته بود.شیرباد ، با صدایی  جادویی انگار مرا صدا می زد .به ناگهان تمام خستگی راه از تنم بیرون رفت .شتابم زیاد شد .سرعتم زیاد شد.و دویدم .با تمام توان دویدم وهرچه می رفتم باقری جلوتر از من بود که با سرعتی شگفت جلو می رفت.

با تمام وجود نفس کشیدن شیرباد را می شنیدم .شیرباد شکلی شبیه یک شیرماهی دریایی دارد.که سرش را بالاگرفته باشد.تمام وجودم سرشار از حس احترام بود.تمام وجودم سلام بود به این عظمت زیبا .شیرباد.بالار خیمه ی خراسان .در نزدیکی قله دوباره شیب تند می شد.دو سه قله را باید دور می زدی تا به شیرباد برسی .ازدور چندین نفر  دیده می شد که به سوی قله می رفتند یا روی آن بودند .

سمت چپ من دره ی عظیم وحشتناکی بود با کوههای بلند نوک تیز .منظره ای بی نهایت ترسناک .نزدیک قله ،محمد ایستاده بود.به او رسیدم .گفت: برو .

محمد  به خاطر من به خاطر شور و شوق و عشق من به شیرباد ایستاده بود تامن اولین نفری باشم که به شیرباد می رسم .رفتم .رسیدم به سرافراز ترین قله ی خراسان .باکوهنوردان گروههای دیگر که به قله رسیده بودند سلام و خسته نباشید کردیم .چقدر انسان در کوه انسان تر است .چقدر انسان در کوه مهربان می شود .این هراسناک زیبای بیرحم چقدر مهربانی آور است .روی قله تابلوی کوچکی بود که نام شیرباد برروی آن نوشته شده بود.این تابلو را گروه کوهنوردی نیروگاه طوس آن  جا نصب کرده بود.

گروهی که از دره کاهو آمده بودند از زیبایی مسیرپرآبی که طی کرده بودند تعریف می کردند وگفتند یک گله ی سی چهل تایی گراز را هم درراه  دیده اند.

شهر نیشابور و روستاهای آن زیر پایمان بود:.بوژان ،  درود و ...

یادم از حمید نگهبان آمد.که گفته بود از روی شیرباد، نیشابوردیده می شود.

و اینک هم شهر نیشابورو هم روستاهای آن همزمان در یک تصویر دیده می شد.محمد  دوربینش را در آورد و با آن به منظره ها نگاه می کردیم.

به زودی امید و علی هم رسیدند.علی گفت: این قدر امید به خاطر تو واستاد تو راهت رو کشیدی رفتی ؟

نکته ی جالب این بود که: با این که در تمام طول راه و در دامنه ها تلفن همراه آنتن نمی داد روی قله آنتن می داد.و همه به قله که می رسیدند بلافاصله با نزدیکانشان تماس می گرفتند تا هم خبر سلامتی خودرابدهند و هم آنها را در شور وشوقشان سهیم کنند.من هم همین کار را کردم .و ساعت، کمی برگذشته از دوازده ظهر بود.معلوم بود که خیلی خوب آمده ایم.چون پیش بینی خودمان این بود که بین یک و دو برسیم.دراین لحظه محمد  سورپرایز کرد .ما که چوبی همراه نداشتیم و غصه می خوردیم که دیگر نمی توانیم چایی درست کنی.م مواجه شدیم با چراغ ژل سوز او .گداجوش را به اودادم و اورفت به جای خوش منظره ای و گذاشت روی چراغش.تا ساعت یک روی قله بودیم .محمد  قدری کاکوتی هم توی چای ریخت و چای کاکوتی خوش طعم را  با خرما و بیسکویت خوردیم .ساعت یک با این که آسمان  کاملا آفتابی بود هوا  رو به سردی گذاشت و بادهای سرد شروع به وزیدن کرد.و من به یاد نام این کوه افتادم :شیرباد.

دل کندن از شیرباد برایم دشوار بود.چند تا عکس یادگاری گرفتیم وحرکت کردیم .

درشروع حرکت ، محمد  از یک شیب یخی سر خورد که راه را کوتاه کند.اما مثل خاطره ای که برایم از چمن تعریف کرده بود این بارهم کوله پشتی اش ازش جدا شد و روی یخها جاماند وبرای آوردنش به درد سر افتاد.

از راه مالرو برمی گشتیم و من هر چند قدم به پشت سر نگاه می کردم و دوباره به قله نگاه می کردم .باقری گفت :ازش دل بکن !

رفتیم .راه مالرو را جلو می رفتیم .طبعا باید از راه می رفتیم .اما ناگهان محمد  گفت :دره پایین است ما داریم دور می شویم .

این جا بود که اختلاف نظر پیش آمد .من و امید و علی اعتقاد داشتیم که باید راه را ادامه بدهیم .اما محمد می گفت: نه .و راه دره را در پیش گرفت و پایین رفت .علی هم رفت و البته از یک راه دیگر .علی از راست و محمد از چپ .من وامید کمی ماندیم .من نظرم این بود که راه مالرو را ادامه بدهیم .اما امید گفت: بچه ها از این ور رفتند دیگر ماهم باید برویم .

پایین آمدیم .امید شیاری را نشان داد و گفت :می خواهی از شیار برویم ؟

گفتم خب آره از شیار بهتر است .گفت: می ترسم گیر کنیم .

اما رفتیم .رفتیم و رفتیم .شیار باریک شد .کمی بعد با یک نگاه می شد تشخیص داد که راهی برای  جلو رفتن نیست .اما امید گفت :حالا تا هر جا بشود جلو می رویم .

رفتیم .به حاشیه ی یخجال رسیدیم .برای جلو رفتن باید روی زمین می نشستیم . دو دستمان را به زمین می گرفتیم و کمی جلو می رفتیم .امید کوله پشتی اش را زمین می گذاشت .کمی پایین می رفت .بعد من کوله پشتی اش را به سویش پرت می کردم و خودم کمی جلو می رفتم .گیر کرده بودیم .هر چه جلو تر می رفتیم بیشتر معلوم می شد که نمی شود جلو رفت.اما خسته بودیم و تصور برگشتن وبالا رفتن از کوه برایمان آن قدر زجر آوربود که ترجیح می دادیم هرجور هست پایین برویم .

علی و محمد رفته بودند و اثری از آنها نبود.بالاخره گیر کردیم .به شیب تندی رسیدیم که به هیچ وجه امکان پایین رفتن نبود.امید به راست پیچید تا راهی پیدا کند .او هم در شیبی گیر کرد و کم مانده بود بیفتد.هر چه برانداز کردم دیدم جلوتر نمی شود رفت.باهمه ی سختی کار ترجیح دادم برگردم و از کوه بالا بروم و از مسیری دیگرپایین بیایم .امید هم گفت :اگر می تونی بالا برو .

این جا بود که فهمیدم گیر کرده ایم .ما به دشواری پایین آمده بودم اما شیب تند و لیز و خیس بود و به هیچ وجه امکان بالارفتن نبود.نه می شد بالا رفت .نه می شد پایین آمد.در کنار یخچال بودیم و هوا هم لحظه به لحظه سردتر می شد.

امید گفت :عجب گیری کردیم .

من که بی نهایت خسته هم بودم نشستم .امید تلاش می کرد .گاه چند قدم بالا می رفت. باز پایین می آمد حدود یک ساعت و نیم معطل بودیم .

امید گفت :اینها هم مارا گذاشتند و رفتند.

گفتم :اینها نمی فهمند ما گیرکرده ایم .خیال می کنند پشت سرشان داریم می رویم .خسته هم هستند تا پای ماشین می روند.

باید یک کمرگاه  یکی و دومتر ی تقریبا بدون جا پا  را دل به دریا می زدم و خودم را به امید می رساندم و البته خطرناک بود.اما چاره ای نبود .رد شدم و به امید رسیدم .و تازه ماندیم که از کجا برویم .سمت چپ، یخچال و سمت راست یخچال و روبه رو دره .و من شرمنده ی امید بودم که به خاطر من او هم گیر کرده بود.

به راست پیچیدیم و از حاشیه ی یخچال  آرام آرام و یک قدم یک قدم پایین رفتیم .من عصا را در زمین فرو می کردم و دو گام پایین می رفتم .می ایستادم و عصا را به امید می دادم .امید به من می رسید و بازهمین طور ...

رفتیم تا از خطر جستیم و کمی بعد دیدیم محمد و علی هم آمده اند دنبال ما .به رود خانه  و  بچه ها رسیدیم.دوباره گروهمان جمع شد.من نای حرف زدن نداشتم .از خستگی و از ترسی که پشت سر گذاشته بودم.بطری را از آب یخ رود پر کردم و آب خوردم و سر و صورتی صفا دادم و امید هم .محمد گفت :خیلی نگران شده ایم .گفتیم کم ِکمش دست و پایشان شکسته باشد .

علی گفت: توی این فکر بودم که اگر افتاده باشید ،توی این کوه و کمر چطور شما را کول بگیریم و ببریم خانه ...

آمدیم دوباره به اتراقگاه صبحمان در نزدیکی چشمه های اولنگ .برای نماز و ناهار .ساعت پنج بود.تن ماهی داشتیم .باقری کنسرو عدس .علی ماکارونی .بی نهایت گرسنه بودم .من و امید تن ماهی و لوبیا داشتیم با هم خوردیم .بعد من در ماکارونی علی هم سهیم شدم .آن وقت نوبت  سور پرایز امید شد:شربت بسیار گوارای هلو.

من دلم نمی خواستم برویم .دل کندن از آن همه زیبایی آن دره و کوه سبز آن همه آبشار و چشمه خیلی سخت بود.اما علی از سرد شدن هوامی ترسید .( از آنهاست که د راوج گرمای تابستان هم کولر را روشن نمی کند .و گمانم اگر خدا نکرده برود جهنم فقط می ترسد که یکی درش را باز بگذارد و سوز بیاید تو !)

به سرعت راه  افتاد و ماهم راه افتادیم و من فکر می کردم به زوج زن و شوهری که چادر زده بودندو می خواستند شب آن جا بمانند .دوباره باید مدام از این ور رود به آن ور می رفتیم .محمد گفت: از راه مالرو برویم بهتر نیست ؟به جای این که هی از رودخانه رد بشویم وخیس بشویم ؟

از تپه ها بالا رفتیم .رسیدیم به جایی که سراسر پوشیده بود از گیاه بسیار بسیاربرگ درشت  قرمز رنگ .ایستادم تا بپرسم این گیاه چیست .گفتند :ریواس .تازه به ساقه هایش نگاه کردم .وای  ریواس !انبوه ریواس

.می رفتم و به دره و رودخانه نگاه می کردم .انگاری دارم از بهشت دور می شوم.

رفتیم تا رسیدیم به ماشین .راه افتادیم و یک دنیا خاطره ی زیبا را پشت سر گذاشتیم.وجودم سرشار از حس قدر شناسی بود نسبت به دوستان خوبم .محمد عزیز که مشوق و محرک این حرکت بود.امید عزیز که این رنج را به خاطر من برخودش هموار کرد.آن هم درست یک روز بعد از فوتبال سنگین دیروزش .و علی  که باآمدنش و صحبت کردن مدامش رونق بخش جمعمان بود.

بچه ها را رساندم.تلخی آخر کار این بود که  در راه برگشت به محمد خبر دادند که دخترش به شدت بیمار شده .بچه ها را رساندم و آمدم خانه .ساعت نه شب بود.بی نهایت خسته بودم .مرتب تصور می کردم که بیایم خانه مستقیم می روم دوش می گیرم و بعد ...

اما وقتی رسیدم خانه هر چه گشتم دیدم کلید خانه همراهم نیست .کلید را گم کرده بودم .کسی هم خانه نبودم.مامان که تهران بود و ...به خواهرم زنگ زدم دیدم رفته اند به جایی دور  ...

تا یازده و نیم شب دم در خانه معطل بودم .و این معطلی دوساعته خسته کننده تر از تمام این راه هفده ساعته بود.

سرانجام خواهرم که کلید یدک داشت رسید و در را باز کرد و آمدم تو و از خستگی نه شام خوردم نه دوش گرفتم .خوابیدم و فردا هم نرفتم سرکار .

رفتن به شیرباد آرزوی شیرین چند ماهه ای بود که به آن رسیده بودم .و البته برای رسیدن به آن زحمت کشیده بودم.الان که مدتها از آن روز گذشته هنوز سرشار از نشاطم .آن دره و دشت و کوهپایه و کوه ، تجربه ای از طبیعت بکر بود .عطر و بوی بهشت را داشت . به کوله پشتی و کفشهای کوهم نگاه می کنم .اکنون  تنها یک آرزو دارم : ای گنبد ِگیتی ای دماوند ...

نوشته شده در ۱۳۸٩/٤/٦ساعت ٩:۱٠ ‎ب.ظ توسط سید احمد میرزاده نظرات () |